arama

Ben Dili -Sen Dili

  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • Sümeyye Elif Sümeyye Elif
  • 1 Star

Çocuğunuzla konuşurken ona olumlu ya da olumsuz olarak iletmek istediklerinizi doğru ve anlaşılır bir şekilde ifade edebilmeniz çok önemlidir. Bu şekilde hem çocuk iletmek istediğiniz mesajı daha net anlayacak hem de zihni soru işaretleriyle dolmayacaktır. Bu durumda ifade ederken yapılan hatalara bir göz atmamız yerinde olur.

Çocuğumuzla İletişim Kurarken Oluşan İfade Hataları

Çocuklar ve anne-baba arasında çıkan en büyük anlaşmazlıklar, çocuğun veya gencin yaptığı olumsuz davranışlar sırasında oluşur. Gencin yaptığı bir davranış anne-baba tarafından kabul edilemez olduğunda genellikle gösterilen tepkiler şöyledir: “Sen nasıl bunu yaparsın? Ne laf anlamaz çocuksun?” bu gibi çıkışmalar anne babanın kızgınlığını belirten ifadelerdir. Dikkat edersek burada özellikle kullanılan ifade tarzı, kişiye, gence yönelik SEN mesajı, Sen kelimesi, yani Sen-dilidir.

Ancak Sen-dili ile söylenen bu ifadeler kızgınlığın gerçek nedenlerini pek açıklamaz. Anne-babanın hangi davranışa açıkça kızdığını belirtmediği gibi olumsuz davranışın anne-baba üzerindeki etkileri de açık değildir. Çocuklar ve gençlerle yapılan mülakatlar, gençlerin çoğu zaman ailelerinin neden kızdıklarını anlayamadıklarını gösterir. Sen-mesajında tek belirgin olan şey mesajdaki açık saldırıdır. Sen-dili ile ifade edilen kızgınlıklar, davranışa değil de kişiliğe yöneldiği için çocuğu ve genci üzer, gücendirir, onuru kırıldığı için direnmesine ve karşılık vermesine yol açar, zamanla bu gibi mesajlara muhatap olmamak için genç anne-baba ile iletişimi keser, içine kapanır ve ev dışına yönelir.

Sen-dili ile ifade edilen kişiliğe yönelik kızgın mesajlar çocuklar ve gençler üzerinde onarılamaz yaralar açarlar. Bir kayayı azar azar delen su damlaları gibi, günbegün tekrarlanan bu yıkıcı ifadeler gençlerin ve çocukların kimlik duygusunu ve özgüvenini kemirir; erozyona uğratır. Özellikle Sen-dili ile yapılan küçük düşürücü ifadeler, “geri zekâlı, aptal, tembel” gibi lakaplar çocuklar tarafından ciddiye alınabilir, çocuk sevilmediğini ve kabul edilmediğini düşünür, hayat ve ailesine küser. Onuru kırılan genç direnmeye ve karşılık vermeye yönelir. “Ama siz de böyle davranıyorsunuz! Siz de mükemmel değilsiniz” der. Genç de kızgınlığını Sen-dili ile ifade etmesini öğrenmiştir. Bu tür iletişimler ailede çatışmalara ve güç kavgalarına dönüşür. Anne- babaların bu yıkıcı oyunda güçlerini arttırıp daha fazla baskı ve ceza yöntemlerine başvurmaları sayesinde, gençlerde otoriteye başkaldırma, isyan duyguları iyice gelişir ve perçinleşir. Asi gençlik dediğimiz büyük sorunlar, bu tür ufak teknik hataların tekrarı sayesinde perçinleşen davranış bozukluklarıdır.

Bu yıkıcı ifade tarzına ve teknik hatalara alternatif Ben-dili ile konuşmaktır. Ben-dili anne-babanın olumsuz davranış sırasında yaşamakta olduğu olumsuz etki ve duyguları açıklayan dürüst ve sorumlu bir kızgınlık ifadesidir. “Kes şu müziğin sesini demedik mi?” gibi onur kırıcı bir ifade yerine “Müzik bu kadar yüksek açılınca okuduğumu anlamıyorum ve başım ağrıyor” veya “işten yorgun geldim, bu kadar yüksek müzik başımı ağrıtıyor” demek karşı tarafa kızgınlığın nedenlerini açıkladığı gibi, gencin kişiliğine de bir saldırı niteliği taşımadığından duyulması ve dinlenilmesi daha olasıdır. Ben mesajları bizim gerçek yaşantı ve duygularımızı çocuğu suçlamadan ortaya koyduğundan, onun bizi ve gereksinimlerimizi daha iyi görebilmesine ve savunucu tutuma geçmeksizin durumdaki sorumluluğunu kabul etmesine yardımcı olur. Çocuk veya genç davranışını bize verdiği değer yüzünden değiştirmeye yönelebilir.

Çocuğun davranışını kendi isteğiyle ve bize verdiği değer yünden değiştirebilmesi için, sorunumuzun ve kızgınlığımızın gerçek nedenlerini bilmesi gerekir. Bunun için sorunu yaratan davranışın hangisi olduğu, bu davranışın bizi nasıl etkilediği ve bu etkinin bizde uyandırdığı duyguların ne olduğu bilgileri gereklidir. Bu bilgileri içeren mesaja Ben-mesajı denir. Kabul edilmeyen davranışı etkili ve sorumlu bir şekilde değiştirmeye yönelik Ben-mesajı şu üç bölümü içermelidir:

Kabul edilmeyen davranışın yargısız, suçlayıcı olmayan tanımı: “Ne saygısız çocuksun!” yerine neden saygısız? Hangi davranış?
“Müziği bu kadar açtığın zaman_____” davranışın tanımıdır.
Bu davranışın biz de oluşturdu belirgin etki:
Başım ağrıyor ya da okuduğumu anlamıyorum, gibi.
Olumsuz davranışın biz de yaşattığı duygular:
Sinirleniyorum, kızıyorum, üzülüyorum, gibi.
Ben-mesajı ile ifade edilen duygular, özellikle çocuklar ve gençler duygularıyla daha yoğun olarak yaşadıklarından, duyguların ifadesi onların durumun önemini daha iyi anlayabilmelerine, kendilerini anne-babalarının yerine koyabilmelerine ve dolayısıyla anne veya babada olan etkiyi fark ederek, davranışlarını onlar için değiştirmek istemelerine yol açar.

Ben-dili ile konuşmak aynı zamanda konuşan kişiyi rahatlatır. Duyguların açıklanması kişinin rahatlamasına ve birikim yapmamasına yol açar. Anne veya baba kızgınlığının nedeninin aslında çocuğun davranışı olmadığını, özel yaşantısında karşılaştığı farklı bir sorun sebebiyle olduğunu anlar. Ben mesajında çocuğa karşı bir saldırı olmadığı için çocuk söyleneni savunucu olmadan duyabilir ve anne-babanın gereksinimini karşılamak gayesiyle davranışının sorumluluğunu üstlenir; değiştirmeye yönelebilir.

Ben-dili ile kurulan iletişimlerin uzun süreli etkileri anne-baba ile çocuklar arasında yakınlığın artması ve birbirlerine daha saygılı ve sevgili birlikteliğin yaşanılmasıdır. Araştırma sonuçları Ben-dili ile hitap edilen çocukların düşünme yeteneklerinin arttığını, sebep-sonuç ilişkilerini daha iyi anladıklarını ve daha sorumlu olduklarını göstermiştir. Çocuk ya da genç bu sayede kişiliği zedelenmeden değişiklik beklentisi içine girer, daha sağlıklı gelişir ve özgüveni sarsılmaz. Ayrıca ben-mesajları ile saygılı ve sorumlu tepki alan çocuklar ve gençler belirgin etkiler ve duygular açıklandığı için, uzun sürede başkalarını düşünmeyi ve bencil olmamayı öğrenirler. Anne-babalarına karşı saygıları ve yakınlıkları artar ve kendi istek ve tepkilerini de Ben-dili ile ifade etmeyi öğrenirler. Bu şekilde saygılı ve sorumlu ifadelerin yerleşmesiyle anne-baba ve çocuk arasında sürtüşmeler azalır ve sorunlar daha çabuk çözüme ulaşır.

etiketlerETİKETLER
Üzgünüm, bu içerik için hiç etiket bulunmuyor.
ankara kilit taşı, ankara parke taşı, ankara karo taşı, ankara beton parke taşı, Ankara Kilitli Parke Taşı, Ankara Parke Taşı Fiyatları, Ankara Kilit Taşı Ustası, Ankara Kilit taşı döşeme,